Zij toonde mij toen enkele oude foto’s van  gedenkstenen in Haldern.

Zij deelde mij mede, dat de foto’s in de jaren 1950 en 1960 waren gemaakt.

Haar broer Daan Jansen stond er ook op vermeld.  Haar broer Daan was op 02-03-1945,  net zoals vele anderen ,  omgekomen tijdens de brand in Kamp Rees.

Volgens mevrouw A. Töfer-Jansen was zij er in 2003 ook nog eens in Haldern geweest en zou het graf zijn opgeknapt door de Oorlogs Graven Stichting. Het graf zou er destijds keurig  hebben uitgezien.

Op zondag 15-01-2012 ben ik er samen met mijn vrouw heengereden en ik was benieuwd wat ik er zou aantreffen.   Het is een heel mooi en zeer goed onderhouden graf !  Ik wil u bij deze de route aangeven, zodat u het graf kunt bezoeken.

Je rijdt vanaf Apeldoorn gezien, naar Arnhem.   Bij Arnhem volg je de route naar Oberhausen.   Je gaat dan bij de afslag Rees de snelweg af. Dan kom je meteen bij een spiltsing.   Je gaat daar linksaf ( B 67 ) in de richting van Rees.  Je rijdt dan op de Emplerstrasse.    Na c.a. 2,1 km sla je linksaf in de richting van Haldern ( L 459) .  Je rijdt dan op de Halderstrasse.    Na c.a.  4,1 km sla je linksaf ( L 468 ).   Je rijdt dan op de Bahnhof Strasse en je rijdt het centrum van Haldern in.  Je blijft rechtdoor rijden en passeert de Katholieke kerk ( staat rechts).  De Bahnhof Strasse gaat dan over in de Isselburger Strasse.  Je blijft rechtdoor rijden ( de weg volgen) en na c.a. 600 meter na de kerk krijg je aan de linkerkant het kerkhof.   In het midden van het kerhof bevindt zich het mooie gerestaureerde graf.  ( Zie de route en foto’s hieronder).

In dit graf liggen ;

- D. Jansen , 10-06-1927  / 02-03-1945.

- A. Klootwijk , 14-02-1909  /  02-03-1945.

- H. Kool , 27-11-1912  /  02-03-1945.

- T.P. Ligthart ,  04-07-1920  /  02-03-1945.

- A. C. Oors ,  04-11-1905  /  26-02-1945.

- A. C. Oors ,  26-01-1911  /  27-02-1945.

- G.J. Sehlhoff ,  04-07-1914  /  02-03-1945.

- C. Solleveld  ,  26-04-1914  /  20-02-1945.

En 28 Slachtoffers van Vreemde Nationaliteit.

Na de uitreiking was er gelegenheid tot het stellen van vragen aan meneer van Essen. Hij heeft als 17 jarige jongen in Kamp Rees gezeten.

Deze keer kregen 21 kinderen hun  welverdiende diploma.

Ze waren er allemaal heel trots op.

Ze gaf het de titel ” Woorden geven aan het zwijgen ”

Het is een indrukwekkend verhaal. 

U kunt het lezen in onze rubriek ‘ Verhalen ‘  onder de noemer ;       Toespraak J. Bosch dd. 02-12-2011

Vrede

Waarom oorlog, als het ook anders kan

Oorlog het ergste wat is gebeurd

Wat er nu nog steeds is in sommige landen

Maar hier is het gelukkig voorbij

Oorlog dat is niks voor mij

In de oorlog zijn veel mensen overleden

Daarom herdenken wij die nu

De oorlog is voorbij: vrede

Sander

Macht

een verschrikkelijke oorlog

alleen maar om macht

heel veel verdriet

alleen maar om macht

mensen hebben pijn

alleen maar om macht

verschrikkelijke dingen

alleen maar om macht

die je later toch weer kwijt bent

Arjanne

 Kamp Rees 2011

Vandaag is de dag, die we herdenken

En die nooit vergeten worden mag

Dit is een dag met een zwarte rand

De mensen werden weggevoerd naar een voor hen onbekend land

Eenmaal daar hebben ze een zware tijd doorgebracht

Gelukkig wordt er elk jaar opnieuw aan hen gedacht

Hier in Apeldoorn staat een heel mooi monument

En wordt door velen mensen in Apeldoorn herkend

Ieder jaar op 2 december wordt bij de slachtoffers stil gestaan

Deze herinnering gaat vaak samen met een traan

Wij als leerlingen van Passe-partout

Gaan hier ieder jaar met een gevoel van veel respect naar toe

Daphne

Hij is in januari 1945 in Haarlem opgepakt en per spoor afgevoerd naar Rees.

Hij is later uit Kamp Rees gevlucht en heeft onderdak gekregen in de Achterhoek. Wie heeft hem geholpen nadat hij gevlucht was, in welke groep en met wie heeft hij in Kamp Rees gezeten ? enz,enz.

Indien u iets weet neem dan a.u.b. contact op met mevrouw F.Everard  via ; fejj@dds.nl

Deze onthulling werd gedaan door de waarnemend burgemeester van Apeldoorn, de heer J.J.W.Esmeijer en de heren F.Hollaender en E.Hollaender.

Na de herdenking voor de dwangarbeiders die op 02-12-1944 in Apeldoorn waren opgepakt en waren afgevoerd naar Kamp Rees,  gingen vele gasten mee naar de nog te onthullen Hollaenderstraat in het AMEFA Kwartier.  Aldaar stond een grote tent, waar de mensen werden opgevangen en getrakteerd op een kopje koffie of een glaasje fris.

Weken voor de onthulling waren de bewoners van het AMEFA Kwartier ingelicht omtrent deze plechtigheid.  Ze werden door de AMEFA allen voorzien van een mooie set koffielepels waarop een paraaf was vervaardigd, welke de heer E.Hollaender vroeger gebruikte.

 E. Hollaender.

Voorafgaande aan de onthulling werd er gesproken door de heer A.J.Disberg, die in zijn toespraak aangaf waarom er destijds door de Stichting Dwangarbeiders Apeldoorn 1940-1945, een verzoek was ingediend bij de Straatnamencommissie van de gemeente Apeldoorn.

De AMEFA heeft heel veel voor Apeldoorn betekend op het gebied van werkgelegenheid. Bijna iedereen uit Apeldoorn heeft wel een familielid die er werkt of heeft gewerkt.  Naast het verschaffen van de werkgelegenheid heeft de heer E.Hollaender veel gedaan in de Tweede Werteld Oorlog.

Meneer E.Hollaender was de Nederlandse Oscar Schindler. Hij was directeur, was Duitser, had een overeenkomst met de Duitse overheid om scheermesjes te maken en had het lef om voor Nederlandse burgers op te komen, zonder dat de Duitsers het in de gaten hadden. Zo heeft hij vele mensen weggehaald vanaf de markt bij de razzia’s op 02-10-1944 en 02-12-1944. En  heeft hij vele mannen opgehaald uit Duitsland, zelfs uit Kamp Rees, omdat dit z.g.n. zijn personeel was. Hij heeft er voor gezorgd dat er een briefwisseling op touw werd gezet tussen Rees en Apeldoorn en hij heeft samen gewerkt met het Nederlandse verzet in de grensstreek. Hij heeft toen zelfs  zijn personeelsbestand vervalst, om zo aan te kunnen tonen dat de opgehaalde mannen echt tot zijn personeel behoorde.

Na de toespraak en uitleg van de heer Disberg,  volgde de heer F.Hollaender. Hij is de zoon van de heer E.Hollaender.  Hij gaf de historie van de AMEFA weer.  Van kippenschuur tot multinational.  Hij roemde de inzet van het personeel.

 F.Hollaender.

Daarna nam de heer J.J.W. Esmeijer het woord, hij is de waarnemend burgemeester van Apeldoorn. Hij gaf aan dat het AMEFA Kwartier historische grond was voor de bevolking van Apeldoorn. Op deze grond is een mutinational ontstaan. De AMEFA was vroeger toonaangevend in de handel op het gebied van bestek e.d.  Bijna iedereen kent en kende de AMEFA.  Ook gaf hij de rol aan die meneer E.Hollaender heeft gespeeld in de oorlog. Een Duitser die een heldenrol speelde en die vele Nederlanders heeft gered van de dood. Een Duitser die na de oorlog in de Willem III kazerne werd opgesloten, naast vele NSB-ers, dit alleen omdat hij de Duitse nationaliteit had.

  J.J.W. Esmeijer  en A.J.Disberg

Na de toespraken ging men naar de plek waar de straatnaam onthult zou worden.

De heer J.J.W. Esmeijer en de gebroeders F. Hollaender en E.Hollaender hebben het uiteindelijk onthult.

De onthulling.

Apeldoorn mag trots zijn op deze straatnaam.

De straat is nog niet te vinden via de TOMTOM, wilt u er heen, dan moet u nu nog de Rozemarijnstraat invullen. De Rozemarijnstraat heet nu officieel de Hollaenderstraat. De TOMTOM moet het nog aanpassen.

Er waren dit jaar weer vele oud dwangarbeiders ( 11 stuks) en vele nabestaanden aanwezig.  We mochten zo’n 175 tot 200 mensen verwelkomen. Zelfs mensen die afkomstig waren uit o.a. Purmerend, Breda, Heerenveen, Roden , Bunschoten  en Amersfoort.  Maar ook velen uit de gresstreek en een groot aantal  uit Rees.

Dat geeft wel weer aan dat de herdenking nog steeds leeft onder de mensen.

Na de ontvangst in de Burgerzaal, gingen we naar de Raadzaal van het gemeentehuis, alwaar de herdenking om 13.00 uur begon.

Sprekers waren dit jaar de heer G.Dickmann van het Comite Leefbaarheid Megchelen,   mevrouw J. Bosch zijnde een kleindochter van de heer Albert Bosch en de heer C.Gerwers, zijnde de burgemeester van Rees.

Tussen de sprekers door hebben twee leerlingen van de PC Montessorie Passe Partout, zelf gemaakte gedichten voorgedragen.

Vervolgens gingen we naar buiten naar het monument en werd een derde gedicht voorgedragen door een leerling, waarna vervolgens de bloemlegging plaatsvond.

Na de herdenking ging men weer terug naar de Burgerzaal en werden er diverse verhalen uitgewisseld.

T.z.t. zal een fotoalbum en de toespraken van de sprekers en de voorgedragen gedichten aan de site worden toegevoegd.

Na de herdenking gingen we naar de onthulling van de Hollaenderstraat ( zie volgend bericht).

Naast honderden mannen uit o.a. Den Haag, Rotterdam en Apeldoorn, zaten er ook vele honderden mannen uit Haarlem in Kamp Rees.

Dit televisieprogramma gaat over de mannen die in Haarlem zijn opgepakt en in kamp Rees terecht zijn gekomen.

Het programma schets een beeld van wat zij hebben meegemaakt.

Schrijver Dick Verkijk heeft een prachtig boek geschreven over de reis die de Haarlemmers hebben meegemaakt.  Op zijn verzoek wordt er via het programma ” Andere Tijden” aandacht aangeschonken aan de Haarlemmers.

Over Kamp Rees zijn diverse boeken geschreven, zoals b.v.  ” de Sinterklaasrazzia” van Dick Verkijk ,  ” de Hel van Rees” van Jan Krist  , ” Ik was er bij” van Apeldoorner H.Buurman en natuurlijk het zeer uitgebreide en rijk geillustreerde boek genaamd ” de Verzwegen Deportatie” van onze Stichting.

In het Nationaal Archief te Den Haag en in de CODA te Apeldoorn, zijn vele persoonlijke verhalen en verslagen te vinden over Kamp Rees.

De Nederlandse en de Duitse media , TV Gelderland en de andere lokale Gelderse media, hebben vaak aandacht besteed aan Kamp Rees.

Alle vormen van aandacht over Kamp Rees zijn welkom. Het informeert de mensen en geeft aan dat men de oorlog en vooral de verschrikkingen van Kamp Rees nog niet zijn vergeten.

Er is vanaf 2004, een zeer goede band ontstaan tussen de gemeente Rees en de gemeente Oude Ijsselstreek en de gemeente Rees en de gemeente Apeldoorn.  

Jaarlijks herdenken zij  samen de verschrikkingen die in Rees hebben plaatsgevonden. 

In Rees op de 9e november van elk jaar, in Apeldoorn om en nabij de 2e december van elk jaar.  En er wordt in maart van elk jaar een wandeltocht gehouden van Rees naar Megchelen.

Ook worden er jaarlijks vele lezingen over Kamp Rees gehouden in de grensstreek.

Onze Stichting keek uit naar de uitzending op 04-12-2011. Alle aandacht is en blijft nodig.

Het was een zeer waardevolle en historische uitzending. Een met een oprecht beeld, van zowel de Nederlandse als Duitse kant.

Het menselijke aspect is zeer goed weer gegeven.

Onze dank gaat uit naar de VPRO en naar de heer Dick Verkijk, Josef Becker, Hannie Franken, Hannie Vink en natuurlijk naar de heer R van Norde.

Voor hen die het hebben gemist ;

http://beta.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1117689-de-sinterklaas-razzia 

Kijkt u ook ?

Gemeentehuis Apeldoorn – Marktplein 1 – 7311 LG  Apeldoorn

Dit jaar vindt het plaats op vrijdag 02-12-2011.   Aanvang 13.00 uur.  Einde c.a. 14.45 uur. Het vindt plaats in de Raadszaal.

De deuren van het gemeentehuis gaan open om 12.15 uur.  Leden van ons bestuur en kinderen van de PC Montessorie Passe Partout  ( de school die het monument ” de dwangarbeider” hebben geadopteerd ),  zullen u bij binnenkomst verwelkomen.

Te gast zijn dit jaar o.a. de waarnemend burgemeester van Apeldoorn, zijnde de hr J.J.W. Esmeijer  en de burgemeester van Rees, zijnde de hr C.Gerwers en enkele oud dwangarbeiders die in Rees hebben gezeten en zeer vele nabestaanden.

Sprekers zijn de heer P van Toor en mevrouw J. Bosch. ( en wellicht de hr C.Gerwers ).

Drie kinderen van de PC Montessorie Passe Partout zullen zelf gemaakte gedichten voordragen.

Tijdens de herdenking zullen vele foto’s over kamp Rees ten toon gesteld worden.

Onder het gemeentehuis is gelegenheid tot betaald parkeren. De ingang van de parkeergarage is gelegen aan de Deventerstraat.

Een ieder, jong en oud is van harte welkom.   De koffie en thee staat klaar bij binnenkomst.

Vaak vraagt men ons, ” Hoe kom ik op de snelste manier bij het gemeentehuis ?”

We willen u met dit bericht inlichten . 

Route naar het Stadhuis

Hoe bereikt u het gemeentehuis?

Per auto
Komt u van buiten Apeldoorn, volg vanaf afslag 24 op de A50 de Zutphensestraat. Na enige tijd gaat deze over in de Deventerstraat. Blijf deze weg volgen. Na de brug over het kanaal volgt een flauwe bocht naar links. Ga nu bij de volgende stoplichten rechtdoor en rijd de parkeergarage, welke is gelegen onder het stadhuis en het Marktplein,  in. 

Per openbaar vervoer
Volg vanaf het NS Station Apeldoorn-Centraal de Stationsstraat. Deze brengt u vanzelf op het Marktplein (ca. 10 minuten lopen). U kunt ook de stadsbuslijnen 5, 7, 8, 9, 10, 11 of 16 nemen (halte Marktplein), of een (trein)taxi.

We zien u graag verschijnen .

Er werd dit jaar voor Bienen gekozen, i.p.v. Rees, omdat de oorkonde die de heer J.Becker eerder dit jaar in Megchelen heeft ontvangen na afloop een vaste plaats zou krijgen in het Bürgerhaus.

Het weer was mooi en er waren dit jaar weer een groot aantal bezoekers aanwezig.

De herdenking werd na de bloemlegging , vervolgd in het Bürgerhaus.

Daar werden enkele toespraken gehouden en werd de oorkonde opgehangen.

Na afloop was er tijd om de verhalen en de emoties te delen onder het genot van een kop koffie en een heerlijk stuk gebak.

Van het gedeelte buiten zijn televisieopnamen gemaakt. Deze zullen gebruikt worden in het TV programma genaamd ” Andere Tijden” en zullen op 04-12-2011 worden uitgezonden op Nederland 2, om 21.15 uur.

De titel van het programma is ” de Sinterklaas Razzia”. dat gaat over de mannen die in Haarlem zijn opgepakt en zijn afgevoerd naar Rees.

Bij deze herdenking waren enkele oud dwangarbeiders uit Apeldoorn aanwezig, helaas is er hen niets gevraagd. Zij hebben naast vele Haarlemmers gelegen en hadden iets kunnen toevoegen aan het programma.

Al met al was het een gedenkwaardige dag. ( zie ook het fotoboek ).